# Rhifyn 17

Fe’m lladdwyd, fel gwair yr ail gynhaeaf, a’m gosod i orwedd, tra bo peiriant salwch yn rhuo llofruddiaeth ...

Dim ond mewn cwm â’i gwmwl ei hun mae’r llysieuyn yn tyfu a all wella twymyn yr anghofio ...

Annwyl Olygydd, Roeddwn yn ddiolchgar am y cyfweliad gan Shelagh Hourahane gyda Peter Lord a gyhoeddwyd yn Rhifyn Gwanwyn 2021 O’r Pedwar Gwynt. Diddorol dros ben oedd cael goleuni pellach ar waith diwyd Lord yn datgelu bodolaeth traddodiad…

Thema flaenllaw mewn nofelau Cymraeg diweddar yw goroesiad yr unigolyn a’i ddiwylliant mewn byd dystopaidd. Dyna gyfuno unigolyddiaeth gref diwylliant y Cymry Cymraeg â’u dau ofn dyfnaf ar ddechrau’r 2020au: y diwylliant yn darfod a diflaniad y…

Canran fechan iawn o boblogaeth y blaned sy’n cynnal ei hamrywiaeth ieithyddol. Mae’r ystadegau yn cyfleu’r stori’n syfrdanol: o’r saith mil, neu debyg, o ieithoedd sy’n bodoli heddiw, siaredir tua 90% ohonynt gan lai na 5% o boblogaeth y Ddaear. Ar…

Un o gymeriadau cofiadwy llên Gymraeg yr 20g yw Ann Griffiths. Dyma greadures eponymaidd nofel Mihangel Morgan, Y Ddynes Ddirgel (1996). Ond pwy yw hi? Ai’r un person ag Ann Gruffydd-Jones yn y stori ‘Nid yw pawb yn gwirioni’r un fath’ yn Hen Lwybr…

Daeth plismon i’r drws y diwrnod o’r blaen. Ryan Ellis, cyn-ddisgybl i mi, a buan iawn y sylweddolais ei fod yntau wedi cyfnewid ysmaldod ei laslencyndod am yr un syrthni sy’n ein llethu ni i gyd yn hwyr neu’n hwyrach. ‘O, helô … Mr Clarke,’ oedd…